Niepodległość nie jest wyłącznie datą w kalendarzu. To pamięć o tych, którzy o nią walczyli, odpowiedzialność za odziedziczone państwo oraz codzienna troska o to, by Polska pozostała wspólnym domem nas wszystkich – obywateli.
11 listopada obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości. To dzień, w którym wracamy pamięcią do 1918 roku, kiedy po 123 latach zaborów Polska ponownie pojawiła się na mapie Europy jako niepodległe państwo. Wspominamy tych, którzy walczyli o wolność w każdym jej obszarze.
Czy dzisiaj, ponad sto lat później, naprawdę rozumiemy, czym jest niepodległość?
Nasz kraj przez pokolenia płacił ogromną cenę za utratę niepodległości i walkę o zachowanie własnej tożsamości narodowej. Powstania, represje, zsyłki i wojenne dramaty przypominają, że wolność nigdy nie była nam dana na zawsze. Odzyskana w 1918 roku, ponownie utracona podczas II wojny światowej i tłamszona w czasach komunizmu, ostatecznie została odbudowana dzięki przemianom 1989 roku.
Żyjemy w wolnym kraju, ale nie oznacza to, że nie mamy powodów do niepokoju. Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego, napięcia między politycznymi ugrupowaniami i błyskawicznie pogłebiające się jak nigdy dotąd podziały społeczne pokazują, jak trudne bywa wspólne dbanie o "naszą Ojczyznę".
Ostatnie tragiczne wydarzenia w Krakowie dodatkowo przypominają, że bezpieczeństwo i stabilność nie są wartościami, które możemy traktować jako oczywiste. To załamanie, które rodzi wiele pytań i jeszcze więcej przemyśleń dotyczących kondycji naszego państwa.
Właśnie w tym kontekście warto przywołać utwór zespołu Pod Budą „Nie przenoście nam stolicy do Krakowa”. To piosenka, która mówi wprost o przywiązaniu do miejsca, jego historii i niepowtarzalnej tożsamości. Ma ona również inny wymiar – przypomina nam, że Polska nie kończy się na Warszawie. Jej siła tkwi również w Krakowie, Poznaniu, Szczecinie, czy małych miastach i gminach jak nasza, w których każdego dnia budowana jest lokalna wspólnota.
[...] Czasem we śnie pojawi się poseł Który rację ma zawsze i basta
I uczonym oznajmia mi głosem
Że najlepiej nam było za PiastaWielkie nieba, co ja słyszę
Wielkie nieba, co się śni
Wstaję rano, prędko piszę
Krótki refren, zdania trzyNie przenoście nam stolicy do Krakowa
Chociaż tak lubicie wracać do symboli
Bo się zaraz tutaj zjawią
Butne miny święte słowa
I głupota, która aż naprawdę boli [...]
Jest takie ważne stwierdzenie: Wolność to nie dowolność. Możemy mieć różne poglądy, krytykować władzę i domagać się zmian, ale nie możemy zapominać o zasadach, o które sami walczyliśmy, o prawie, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za drugiego człowieka. Wolność nie upoważnia nas do pogardy, przemocy ani lekceważenia norm i przepisów, które chronią nas wszystkich.
Wywieszamy dziś biało-czerwone flagi, oddajemy hołd bohaterom, ale czy zastanawiamy się w zaciszu własnych domów, jaką Polskę tworzymy dzisiaj? Emblematem patriotyzmu nie muszą być wielkie gesty i czyny, choć bez wątpienia są one wpisane w jego DNA. A może zacznijmy od troski o najbliższą okolicę, pamięci o lokalnych bohaterach czy zwykłej, sąsiedzkiej pomocy? To może być realny krok w dobrą stronę.
Trudno mieć wątpliwości, że niepodległość to nie tylko przywilej, ale przede wszystkim odpowiedzialność i zobowiązanie wobec pokoleń, które przyjdą po nas. Dlatego nie możemy przenosić odpowiedzialności za Polskę na innych.
