Komisja Europejska uznała, że działania Polski po katastrofie ekologicznej na Odrze były niewystarczające. Wszczęto formalne postępowanie, a rząd ma dwa miesiące na odpowiedź, zanim sprawa może zostać skierowana do sądu UE.
Komisja Europejska zdecydowała się na rozpoczęcie procedury naruszeniowej wobec Polski, zarzucając jej brak skutecznych działań po katastrofie ekologicznej, która dotknęła Odra w 2022 roku. Zdaniem Brukseli, mimo upływu czasu, stan środowiska wodnego w kraju nie tylko nie uległ poprawie, ale w wielu aspektach nadal się pogarsza.
W oficjalnym komunikacie podkreślono, że problemy dotyczą zarówno jakości wód, jak i kondycji siedlisk przyrodniczych oraz populacji chronionych gatunków. W ocenie unijnych urzędników Polska nie wyciągnęła wniosków z wydarzeń sprzed kilku lat, kiedy gwałtowny rozwój toksycznych alg doprowadził do masowego śnięcia ryb i zniszczenia ekosystemu na setkach kilometrów rzeki.
Katastrofa z 2022 roku była jednym z najpoważniejszych tego typu zdarzeń w regionie. Wówczas życie biologiczne na długim odcinku rzeki niemal całkowicie zanikło, a straty liczono w setkach ton martwych ryb. Jak wskazuje Komisja, sytuacja nie została do dziś w pełni opanowana. Kolejne przypadki śnięcia ryb, odnotowane również w 2024 roku, mają świadczyć o utrzymujących się zagrożeniach, w tym wysokim zasoleniu wody oraz obecności szkodliwych alg.
Bruksela zwraca uwagę, że działania naprawcze podejmowane przez polskie władze nie były wystarczające, by zatrzymać degradację środowiska wodnego. Krytyka dotyczy również braku skutecznych kroków na rzecz odbudowy chronionych gatunków i siedlisk, które ucierpiały w wyniku katastrofy.
W ocenie Komisji jednym z kluczowych problemów pozostaje dopuszczanie do zrzutów zasolonych wód do rzeki, mimo wiedzy o ich negatywnym wpływie.
Dodatkowo zarzucono Polsce przyjęcie dokumentów planistycznych dotyczących gospodarowania wodami bez uwzględnienia skutków katastrofy sprzed kilku lat.
Według unijnych instytucji Polska może naruszać kilka istotnych aktów prawnych, w tym ramową dyrektywę wodną oraz przepisy dotyczące ochrony przyrody i emisji przemysłowych. Wątpliwości budzi także sposób oceny wpływu planów gospodarki wodnej na obszary chronione w ramach sieci Natura 2000.
Procedura wszczęta przez Komisję rozpoczyna się od wezwania do usunięcia uchybień. Polska ma dwa miesiące na przedstawienie wyjaśnień i propozycji działań naprawczych. Jeśli odpowiedź okaże się niewystarczająca, kolejnym krokiem może być skierowanie sprawy do Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co może skutkować konsekwencjami prawnymi i finansowymi.
Odra pozostaje jednym z kluczowych elementów środowiska naturalnego i gospodarki regionu – pełni funkcję szlaku transportowego, źródła wody oraz miejsca rekreacji. Pogarszający się stan rzeki budzi więc nie tylko obawy ekologiczne, ale także gospodarcze i społeczne.
