Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o wychowaniu patriotycznym. Od 1 marca 2027 roku szkoły podstawowe i ponadpodstawowe będą musiały zorganizować uczniom przynajmniej jedno wyjście lub wycieczkę o takim charakterze w całym cyklu nauki.
Wiele szkół od lat zabiera uczniów do muzeów historycznych, skansenów czy miejsc pamięci. Robiły to z własnej inicjatywy, bez odgórnego nakazu. Co więc zmieni nowy przepis?
Szkoły już wiedzą, jak to robić
Wyjście na pobliski cmentarz może być okazją do rozmowy o ludziach, którzy tworzyli historię miejscowości. W muzeum uczniowie mogą zobaczyć przedmioty z epoki, o której właśnie uczą się na lekcjach. Takie wizyty nauczyciele od lat organizują wtedy, gdy pasują do tematu zajęć i wieku uczniów.
Ustawa zostawia szkołom wybór miejsca. Wyjście może prowadzić do lokalnego miejsca pamięci, miejsca związanego z polskim dziedzictwem albo… jednostki wojskowej.
Oby tylko szkolne wycieczki patriotyczne nie kończyły się tak, jak listopadowy wyjazd uczniów szkoły mundurowej z Zamościa. Młodzież przyjechała do Warszawy zwiedzić Sejm i Senat, a znalazła się na demonstracji przed Trybunałem Konstytucyjnym, gdzie skandowała wulgarne hasła.
Więcej niż obowiązek mogą zmienić pieniądze
Rząd ma przygotować program dofinansowania wycieczek. Dla szkoły, która może dojść z uczniami do miejsca pamięci pieszo, nowy obowiązek może oznaczać niewielki wydatek. Jeśli jednak klasa ma pojechać do muzeum w innym mieście, trzeba zapłacić za autokar i bilety. Przy całodniowym wyjeździe dochodzi też pytanie o rozliczenie czasu pracy nauczycieli. Ustawa nie wprowadza w tej sprawie szczególnych zasad.
Na razie nie wiadomo, ile wyniesie dopłata, jakie wydatki obejmie i czy będzie potrzebny wkład własny. To właśnie od tych szczegółów zależy, czy szkoły będą mogły zabrać uczniów do miejsc, na które dotąd brakowało pieniędzy. Dla placówki, która chciała zorganizować wyjazd, ale nie miała środków na transport, dopłata do autokaru może mieć większe znaczenie niż zapis o obowiązku.
Szansa na pokazanie lokalnej historii
Plusem jest to, że ustawa wprowadza także Program Kościuszkowski, finansowany z budżetu państwa. Gminy, samorządowe instytucje kultury i organizacje pozarządowe będą mogły ubiegać się w konkursach o środki m.in. na wystawy, publikacje, wydarzenia rocznicowe czy digitalizację zbiorów.
W szkołach, które od lat organizują takie wyjścia, nowy przepis zapewne niewiele zmieni. Więcej powiedzą nam pierwsze wycieczki zorganizowane dzięki dopłatom i pierwsze projekty sfinansowane z Programu Kościuszkowskiego. Wtedy będzie można ocenić, czy ustawa dała szkołom i lokalnym instytucjom pieniądze na pomysły, które dotąd musiały czekać.
