Skąd wzięły się nazwy miejscowości w Gminie Kołbaskowo? Co mogły znaczyć przed wiekami i jak brzmiały, gdy te tereny należały do Niemiec? O odpowiedź poprosiliśmy sztuczną inteligencję. Dziś odcinek pierwszy: Barnisław.
Barnisław
Nazwa Barnisław ma wyraźnie słowiański charakter. Najprawdopodobniej jest nazwą odimienną, czyli pochodzi od dawnego imienia lub określenia osobowego. W opracowaniu Tadeusza Białeckiego dotyczącym nazw miejscowych Pomorza Zachodniego wskazano, że polska nazwa Barnisław, używana po 1945 roku, nawiązuje do zachodniosłowiańskiego imienia Barnim. To ważny trop, bo imię Barnim było znane na Pomorzu, a jego brzmienie wiąże się z lokalną, pomorską tradycją językową.
Najstarszy znany zapis źródłowy tej nazwy pochodzi z 1243 roku i miał formę Barnizlaf. Później pojawiały się także zapisy Berenslaw, Berenslow i Bernslow. Te dawne formy pokazują, że nazwa była przez wieki zapisywana różnie, zależnie od języka dokumentu, kancelarii i sposobu słyszenia miejscowej wymowy. Co istotne, rdzeń nazwy nadal pozostaje bliski słowiańskiemu wywodowi.
W czasach niemieckich miejscowość nosiła nazwę Barnimslow. Nie wygląda ona na zupełnie nową nazwę nadaną od podstaw, lecz raczej na zgermanizowaną postać starszej nazwy słowiańskiej. Taką interpretację podaje również Białecki: niemieckie Barnimslow było formą zgermanizowaną nazwy słowiańskiej.
Można więc powiedzieć, że w przypadku Barnisławia mamy do czynienia z nazwą, która mimo zmian językowych zachowała bardzo dawny rdzeń. Dzisiejszy Barnisław, średniowieczny Barnizlaf i niemiecki Barnimslow nie są przypadkowymi, oderwanymi od siebie formami. To raczej kolejne etapy tej samej nazwy, która przez stulecia przechodziła przez słowiańską wymowę, łacińskie lub niemieckie zapisy kancelaryjne, niemiecką nazwę urzędową i wreszcie powojenną polską formę.
A w kolejnym odcinku zapytamy o Będargowo.
