Od 1 października 2025 r. w Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny.
Zmiany wprowadzone przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska będą miały istotny wpływ na codzienne zakupy konsumentów.
System kaucyjny to mechanizm, który pozwala na pobranie kaucji od konsumentów za napoje sprzedawane w opakowaniach objętych systemem.
Kaucja będzie zwracana po oddaniu pustego opakowania do punktu zbiórki.
Celem tego systemu jest zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska odpadami opakowaniowymi oraz zwiększenie poziomu recyklingu.
Dodatkowa opłata przy kasie
Przy zakupie napoju w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym, konsument zapłaci dodatkową opłatę (kaucję), która będzie doliczona do ceny napoju przy kasie. Kaucja nie będzie widoczna na półce, a zostanie naliczona tylko przy finalizacji zakupu. Opakowania objęte systemem kaucyjnym zostaną odpowiednio oznakowane logotypem systemu, a także będą zawierały informację o wysokości kaucji.
System kaucyjny obejmie opakowania jednorazowego użytku na napoje, takie jak: butelki PET o pojemności do 3 litrów, puszki metalowe o pojemności do 1 litra oraz butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. Konsument może zwrócić opakowanie w dowolnym punkcie zbiórki – może to być sklep powyżej 200 m2, który ma obowiązek zbierać takie opakowania.
Sklepy mniejsze, poniżej 200 m2, mogą dobrowolnie przystępować do systemu. Po oddaniu opakowania, kaucja zostanie zwrócona. Ważne jest, że nie będzie wymagane okazanie paragonu, a opakowanie nie może być zgniecione.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska, wysokość kaucji została ustalona na 50 groszy na butelki PET i puszki metalowe oraz 1 zł na butelki szklane wielokrotnego użytku.
System kaucyjny w innych krajach
Jakie ministerstwo widzi korzyści wprowadzenia systemu kaucyjnego.
System kaucyjny ma na celu zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska odpadami opakowaniowymi. Wprowadzenie systemu przyczyni się do wzrostu poziomu recyklingu i zmniejszenia ilości odpadów. System pomoże także w wykształceniu pozytywnych nawyków dotyczących segregacji odpadów wśród konsumentów. Materiały pochodzące z recyklingu będą mogły być ponownie wykorzystane w produkcji nowych opakowań, co przyczyni się do ograniczenia zużycia surowców pierwotnych.
System kaucyjny funkcjonuje już od wielu lat w różnych państwach świata, zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej. W Europie w takich krajach jak: Chorwacja, Dania, Estonia, Finlandia, Holandia, Islandia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Norwegia czy Szwecja. Dodatkowo kilka państw UE rozważa wprowadzenie regulacji w tym zakresie. Przyjęte i projektowane rozwiązania w poszczególnych państwach różnią się od siebie między innymi w zakresie obligatoryjności systemu, rodzaju włączonych opakowań czy wysokości kaucji.
