Już w sierpniu Rada Ministrów ma przyjąć projekt ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry. To pierwszy nowy park narodowy w Polsce od niemal ćwierćwiecza. Inicjatywa, której źródłem była lokalna społeczność, ma chronić unikalne ekosystemy Międzyodrza, a jednocześnie nie ograniczać dotychczasowego korzystania z tego obszaru.
Dolina Dolnej Odry może wkrótce zyskać status parku narodowego. Jak poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, projekt ustawy zakładający jego utworzenie ma zostać przyjęty przez rząd w trzecim kwartale 2025 roku. Równocześnie opracowywane jest rozporządzenie, które precyzyjnie wyznaczy granice przyszłego parku.
To podwójna legislacyjna procedura – ustawa stworzy nowy park, a rozporządzenie określi jego zasięg. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że taka forma ochrony przyrody jest niezbędna, by zabezpieczyć jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w kraju.
To przełomowy krok. Park Narodowy Doliny Dolnej Odry będzie pierwszym nowym parkiem od 24 lat. Ochroną zostaną objęte wyjątkowe ekosystemy Międzyodrza, a także rzadkie gatunki ptaków – napisała na platformie X minister klimatu Paulina Hennig-Kloska.
Dodała, że powołanie parku nie wpłynie na możliwość żeglugi ani wędkowania, a wręcz przeciwnie – ma pobudzić rozwój turystyki i promocję regionu.
Zgodnie z założeniami, nowy park obejmie teren około 4 tysięcy hektarów i powstanie na gruntach położonych w gminach Widuchowa, Kołbaskowo oraz w granicach miasta Szczecin. Obszar parku pokryje się częściowo z istniejącym Parkiem Krajobrazowym Dolina Dolnej Odry, jednak nowy status prawny pozwoli na prowadzenie szerszych działań ochronnych – m.in. czynnej ochrony siedlisk przyrodniczych i występujących tam gatunków roślin, zwierząt i grzybów.
Park ma być dostępny dla turystów, edukatorów i wędkarzy. Za jego zarządzanie odpowiedzialny będzie jeden podmiot, co – według ministerstwa – ułatwi prowadzenie działań ochronnych i organizację ruchu turystycznego.
Granice parku wyznaczono tak, aby łączyć skuteczną ochronę przyrody z poszanowaniem obecnych form użytkowania terenu. Wyłączono z niego główne kanały żeglugowe (Klucz–Ustowo oraz Gartz–Marwice), a także oba główne nurty Odry – Wschodnią i Zachodnią. Włączono natomiast trzy wyspy leżące poza głównym obszarem Międzyodrza: Łęgi Kurowskie, Klucki Ostrów i Zaklucki Ostrówek. Otulinę parku poprowadzono wzdłuż tzw. międzywala, czyli pasa ziemi między rzeką a wałem przeciwpowodziowym.
Według resortu klimatu, warunkiem koniecznym jest jednoczesne wejście w życie ustawy i towarzyszącego jej rozporządzenia. Tylko taka synchronizacja gwarantuje sprawne utworzenie parku.
Pomysł powołania Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry zyskał poparcie lokalnych społeczności i samorządów – w maju pozytywną opinię wyrazili radni Województwa Zachodniopomorskiego. Już w 2024 roku wiceminister klimatu Mikołaj Dorożała zapowiadał, że będzie to pierwszy nowy park narodowy od 2001 roku, kiedy to utworzono Park Narodowy „Ujście Warty”.
W Polsce istnieją obecnie 23 parki narodowe, które obejmują około 1 procent powierzchni kraju. Najstarszym jest Pieniński Park Narodowy, a największym – Biebrzański Park Narodowy.
Jeśli rząd przyjmie projekt ustawy zgodnie z planem, Dolina Dolnej Odry stanie się 24. parkiem narodowym w Polsce – i pierwszym powołanym w XXI wieku.
