26 maja w Polsce obchodzimy Dzień Matki. Dla wielu mam to zwykły dzień. Praca, obowiązki, odbieranie dzieci, zakupy. I choć Dzień Matki kojarzy się głównie z kwiatami i życzeniami, warto przypomnieć też o czymś mniej oczywistym. O prawach, które przysługują kobietom łączącym macierzyństwo z pracą.
Wiele matek nie korzysta z części przysługujących im uprawnień albo zwyczajnie nie wie, że mogą liczyć na dodatkową ochronę czy elastyczniejsze warunki zatrudnienia. Tymczasem przepisy Kodeksu pracy przewidują szeroki katalog praw związanych z rodzicielstwem.
Mamo, znasz swoje prawa? Oto z jakich uprawnień możesz korzystać w pracy
Macierzyństwo nie powinno oznaczać wyboru między rodziną a bezpieczeństwem zawodowym. Polskie przepisy przewidują szereg rozwiązań, które mają ułatwić pogodzenie życia rodzinnego z pracą zawodową.
Najbardziej znane są:
- urlop macierzyński – można go rozpocząć jeszcze przed narodzinami dziecka,
- urlop rodzicielski,
- urlop wychowawczy,
- zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego,
- zasiłek opiekuńczy.
Ochrona kobiet w ciąży
Przyszłe mamy mają prawo m.in. do:
zwolnienia od pracy na badania związane z ciążą, jeśli nie można wykonać ich poza godzinami pracy,
odmowy pracy nocnej lub nadgodzin,
odmowy delegacji poza stałe miejsce pracy,
niewykonywania prac szczególnie uciążliwych lub niebezpiecznych, ograniczenia czasu pracy przy niektórych obowiązkach. Istotne jest także zabezpieczenie zatrudnienia. Jeżeli umowa o pracę miałaby zakończyć się w czasie ciąży, w określonych przypadkach może zostać przedłużona do dnia porodu.
Dodatkowe dni wolne i przerwy dla rodziców
Rodzice dzieci do 14. roku życia mają prawo do dwóch dni wolnych od pracy w roku z zachowaniem wynagrodzenia. Kobiety karmiące piersią mogą korzystać z dodatkowych przerw w pracy.
Przepisy przewidują również rozwiązania dla rodziców małych dzieci:
- możliwość preferencyjnej pracy zdalnej przy wychowywaniu dziecka do 4. roku życia,
- prawo do elastycznej organizacji czasu pracy dla rodziców dzieci do 8. roku życia.
Nie tylko prawo pracy. Są też świadczenia i dodatki
Wsparcie dla mam nie kończy się na uprawnieniach pracowniczych. Rodziny mogą korzystać także z innych form pomocy, m.in.:
- świadczenia 800+,
- programu Dobry Start (300+),
- becikowego,
- zasiłku rodzinnego i dodatków,
- ulg podatkowych,
- Karty Dużej Rodziny,
- tzw. emerytury matczynej, czyli rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.
W praktyce wiele kobiet wciąż nie korzysta z części przysługujących im uprawnień, bo po prostu o nich nie wie. Dzień Matki może być więc nie tylko okazją do składania życzeń, ale też przypomnieniem, że rodzicielstwo powinno iść w parze z realnym wsparciem. I dlatego warto znać swoje prawa.
