Skąd wzięły się nazwy miejscowości w Gminie Kołbaskowo? Co mogły znaczyć przed wiekami i jak brzmiały, gdy te tereny należały do Niemiec? O odpowiedź poprosiliśmy sztuczną inteligencję. Dziś odcinek trzeci: Warzymice.
Nazwa Warzymice wygląda na nazwę o dawnym, słowiańskim rodowodzie. Najprawdopodobniej należy do grupy nazw odosobowych albo rodowych, czyli takich, które wywodziły się od imienia, przezwiska lub określenia człowieka, z którym dana osada była związana. W takim ujęciu Warzymice mogły pierwotnie oznaczać nie tyle „miejsce, gdzie coś warzono”, choć takie skojarzenie naturalnie się nasuwa, ile raczej osadę ludzi należących do kogoś o imieniu lub przydomku zbliżonym do Warzym, Warzymir, Warzysław albo podobnej dawnej formy osobowej. Trzeba jednak od razu zaznaczyć, że dokładne znaczenie tej nazwy nie jest tak oczywiste jak w przypadku nazw jednoznacznie pochodzących od dobrze znanych imion.
Samo brzmienie Warzymice może kojarzyć się ze słowem „warzyć”, czyli gotować, przygotowywać, dawniej także ważyć lub odmierzać. Byłoby jednak ryzykowne wyprowadzać nazwę miejscowości wprost od tej czynności. W nazwach zakończonych na -ice bardzo często kryje się ślad dawnych nazw rodowych lub patronimicznych. Oznaczały one zwykle wspólnotę ludzi związanych z jakąś osobą: potomków, poddanych, mieszkańców osady założonej przez kogoś albo należącej do określonego rodu. Dlatego bardziej prawdopodobne wydaje się, że Warzymice pierwotnie znaczyły coś w rodzaju „ludzie Warzyma”, „osada rodu Warzyma” albo „miejsce związane z osobą o takim imieniu lub przezwisku”.
Najstarszy znany zapis źródłowy tej miejscowości pochodzi z 1 lutego 1220 roku. Wieś została wtedy wymieniona w formie Warrimich. Ten zapis jest bardzo ciekawy, bo nie brzmi jeszcze tak jak dzisiejsze Warzymice, ale można w nim dostrzec dawny rdzeń zbliżony do późniejszej polskiej nazwy. Warto pamiętać, że średniowieczni pisarze zapisywali nazwy tak, jak je słyszeli, często po łacinie albo w kancelaryjnej pisowni niemieckiej. Dlatego jedna nazwa mogła przez wieki przyjmować różne formy, zanim ustaliło się jej późniejsze brzmienie. Warzymice wzmiankowane są ponownie w 1243 roku, kiedy książę Barnim I nadał klasztorowi cysterek w Szczecinie cztery włóki ziemi w tej miejscowości.
W czasach niemieckich miejscowość funkcjonowała pod nazwą Klein Reinkendorf. To już zupełnie inna warstwa nazewnicza. Klein znaczy po niemiecku „mały”, natomiast Dorf to „wieś”. Najtrudniejszy do jednoznacznego wyjaśnienia jest środkowy człon Reinken-. Można go ostrożnie wiązać z niemiecką nazwą osobową lub nazwiskiem typu Reinke/Reincke/Reineke, ale bez mocnego źródła nie należy przesądzać tego zbyt kategorycznie. W najprostszym sensie Klein Reinkendorf można więc rozumieć jako „Mała wieś Reinkena”. Nie jest to jednak tłumaczenie dawnej nazwy Warzymice ani średniowiecznego zapisu Warrimich, lecz późniejsza niemiecka nazwa miejscowości. Źródła dotyczące wsi podają właśnie nazwę Klein Reinkendorf jako nazwę niemiecką Warzymic.
Ciekawy jest też powojenny epizod z nazwą Akowo. Po 1945 roku nowi mieszkańcy mieli sami zmienić niemiecką nazwę Klein Reinkendorf na Akowo. Nazwa ta najpewniej nawiązywała do Armii Krajowej i pierwszych osadników. Ostatecznie jednak przyjęła się nazwa Warzymice. Encyklopedia Pomorza Zachodniego podaje, że w 1950 roku na sesji Gminnej Rady Narodowej uchwalono właśnie nazwę Warzymice; inne zestawienia wskazują też, że urzędowe wprowadzenie nazwy nastąpiło wcześniej, w powojennych wykazach administracyjnych.
Warzymice są więc bardzo dobrym przykładem miejscowości, w której spotykają się aż trzy warstwy nazewnicze. Najstarsza to średniowieczne Warrimich, wskazujące na dawny, prawdopodobnie słowiański rdzeń. Druga to niemieckie Klein Reinkendorf, czyli nazwa funkcjonująca w czasach, gdy wieś należała do państwa niemieckiego. Trzecia to powojenna historia: krótki epizod z nazwą Akowo i ostateczny powrót do formy Warzymice, która wyraźniej nawiązuje do starszego, słowiańskiego brzmienia niż do niemieckiego Klein Reinkendorf.
A w kolejnym odcinku zapytamy o Bobolin.
