22 lipca to nie tylko data przypominająca o tragicznych wydarzeniach z historii Europy, ale przede wszystkim apel o empatię, solidarność i odrzucenie wszelkich form nienawiści w codziennym życiu.
22 lipca to dzień o wyjątkowym znaczeniu. Został ustanowiony w hołdzie ofiarom przemocy motywowanej uprzedzeniami – tej najbardziej brutalnej formie nietolerancji, której skutki odciskają piętno nie tylko na jednostkach, ale i całych społecznościach.
Data nie jest przypadkowa – odnosi się do dwóch tragicznych wydarzeń w historii Europy. Pierwszym z nich jest likwidacja warszawskiego getta, rozpoczęta 22 lipca 1942 roku. W ciągu dwóch miesięcy Niemcy zamordowali ponad 250 tysięcy żydowskich mieszkańców stolicy, wywożąc ich do obozu zagłady w Treblince. Drugim – ataki terrorystyczne w Norwegii z 2011 roku, w których Anders Breivik z zimną krwią zabił 77 osób, głównie młodych ludzi, kierując się skrajną ideologią nienawiści. Wspólne dla obu tych wydarzeń jest to, że ich ofiary były celem nie z powodu czynów, lecz tożsamości.
Czym są przestępstwa z nienawiści?
Przestępstwo z nienawiści to działanie motywowane uprzedzeniami wobec jakiejś cechy osoby: koloru skóry, pochodzenia, religii, języka, tożsamości płciowej, orientacji seksualnej czy niepełnosprawności. Obejmuje nie tylko ataki fizyczne, ale również groźby, zastraszanie, nękanie czy akty wandalizmu. Ofiary takich działań często przez długi czas zmagają się z traumą, lękiem i poczuciem wykluczenia.
W polskim prawie przestępstwa z nienawiści są ścigane z urzędu. Jednak, jak pokazują raporty organizacji pozarządowych, wiele przypadków nigdy nie trafia na policję – z powodu strachu, braku wiary w sprawiedliwość albo społecznej obojętności.
Dlaczego to święto jest ważne?
Europejski Dzień Wsparcia dla Ofiar Przestępstw z Nienawiści to moment refleksji, ale i działania. To przypomnienie, że słowa mogą ranić równie mocno jak czyny, że obojętność jest cichym sprzymierzeńcem przemocy, i że prawa człowieka przysługują każdemu – bez wyjątku.
W czasach, gdy dezinformacja, radykalizacja i podziały społeczne narastają, szczególnie istotne jest wspieranie ofiar i przeciwdziałanie nienawiści w każdej formie. Dzisiejszy dzień to wyraźny sygnał: nie ma miejsca na nienawiść w naszym społeczeństwie.
Jak możesz pomóc?
Nie trzeba być politykiem ani aktywistą, by mieć wpływ na otaczającą nas rzeczywistość. Reagując na mowę nienawiści, wspierając inicjatywy na rzecz równości, rozmawiając z innymi i budując przestrzeń wzajemnego szacunku – każdy z nas może dołożyć swoją cegiełkę do bezpieczniejszego świata.
Europejski Dzień Wsparcia dla Ofiar Przestępstw z Nienawiści to nie tylko data w kalendarzu. To wezwanie do odwagi, empatii i odpowiedzialności. Każdy gest ma znaczenie. Milczenie też jest wyborem – niech nie będzie wyborem obojętności.
Dziś oddajmy hołd ofiarom. Ale jeszcze ważniejsze – jutro i każdego kolejnego dnia budujmy świat, w którym nienawiść nie znajdzie miejsca.
