Choć dla wielu świąteczny czas już minął, dla części chrześcijan dopiero dziś rozpoczyna się jego najważniejszy moment. Wigilia Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego, zwanego starym stylem, przypomina o bogactwie tradycji i różnorodności chrześcijańskiego świata.
We wtorek przypada Wigilia Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego, czyli według tzw. starego stylu. W tym terminie, trzynaście dni po katolikach, święta obchodzi w Polsce Kościół prawosławny i staroobrzędowcy. Dla wiernych jest to jeden z najważniejszych dni w roku – czas ciszy, modlitwy i duchowego skupienia, który poprzedza radosne święto Narodzenia Pańskiego.
Różnica w dacie obchodów wynika z odmiennych systemów liczenia czasu. Kalendarz juliański, wprowadzony w starożytności, z czasem okazał się mniej precyzyjny niż obowiązujący dziś w większości świata kalendarz gregoriański. Część Kościołów wschodnich do dziś jednak pozostaje przy dawnym porządku, traktując go jako element ciągłości tradycji i tożsamości religijnej.
Wigilia w tradycji juliańskiej ma charakter postny. Wieczorna wieczerza jest skromna i symboliczna – bezmięsna, oparta na potrawach takich jak kutia, ryby, kapusta czy kasze. Zanim domownicy zasiądą do stołu, wspólnie się modlą, prosząc o pokój, zdrowie i zgodę. W wielu rodzinach to także moment pojednania i wyciszenia po długim okresie przygotowań.
Szczególne znaczenie ma liturgia. W cerkwiach odprawiane są uroczyste nabożeństwa, często rozpoczynające się późnym wieczorem i trwające do nocy. Śpiew, światło świec, zapach kadzidła i obecność ikon tworzą niepowtarzalną atmosferę, w której wierni witają narodziny Chrystusa. To kulminacja czterdziestodniowego Postu Filipowego, jednego z najważniejszych okresów duchowej pracy w roku.
W Polsce obchody Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego są szczególnie widoczne na Podlasiu, ale także w większych miastach, gdzie funkcjonują parafie prawosławne i wspólnoty staroobrzędowe. Dla wielu osób to nie tylko wydarzenie religijne, lecz także ważny element dziedzictwa kulturowego, przekazywanego z pokolenia na pokolenie.
Wigilia według starego stylu przypomina, że sens świąt nie tkwi w dacie zapisanej w kalendarzu, lecz w przeżywaniu ich znaczenia. To czas nadziei, bliskości i refleksji, który – niezależnie od tradycji – łączy ludzi wokół tych samych uniwersalnych wartości.
